İştirak nafakası, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine diğer ebeveynin katılımını sağlar. Hesap yalnızca bir aylık okul ücretinden veya market fişinden oluşmaz. Çocuğun düzenli ihtiyaçlarıyla ebeveynlerin ekonomik koşulları birlikte değerlendirilir; her aile için geçerli tek bir tarife bulunmaz.
Bu yazıda
Giderleri yıllık ve aylık olarak ayırın
Beslenme, barınma, ulaşım, eğitim ve sağlık ihtiyaçları ayrı başlıklarda toplanabilir. Kayıt ücreti, okul kıyafeti veya dönemlik tedavi gibi yıl içinde toplu yapılan ödemeleri aylık giderlerden ayırmak tabloyu daha anlaşılır kılar. Aynı masrafın farklı başlıklar altında iki kez yazılmamasına dikkat edilmelidir.
TMK m.330 uyarınca çocuğun ihtiyaçları, anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınır; çocuğun gelirleri de değerlendirmeye dâhildir. Ebeveynlerden birinin fiilen üstlendiği bakım emeği ve yaşam düzeni, gider tablosundan kopuk düşünülmemelidir.
Mevcut tutar koşullarla birlikte değerlendirilir
Gelir değişikliği veya çocuğun ihtiyaçlarındaki önemli gelişmeler, nafaka miktarının yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. TMK m.331, değişen durum üzerine miktarın yeniden belirlenmesine veya kaldırılmasına imkân tanır. Artış kendiliğinden ve her dosyada aynı oranda gerçekleşmez; kararda gelecek yıllara ilişkin bir artış hükmü varsa önce onun içeriği incelenmelidir.
Ödemeleri tarih ve açıklaması belli olacak şekilde belgelemek sonradan yapılacak hesabı kolaylaştırır. Doğrudan yapılan farklı harcamaların hükmedilen nafakadan otomatik olarak düşülebileceği varsayılmamalıdır. Mevcut kararın neyi kapsadığına bakılmalıdır.
Erginlik ile eğitim borcunu karıştırmayın
Anne ve babanın bakım borcu kural olarak çocuğun ergin olmasına kadar sürer. Bununla birlikte TMK m.328, eğitimi devam eden ergin çocuğa koşulların elverdiği ölçüde eğitim bitene kadar destek yükümlülüğünü düzenler. Bu durumun önceki iştirak nafakası kararının aynen sürmesiyle aynı olduğu düşünülmemelidir.
Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve talebin kim tarafından ileri sürüleceği ayrı değerlendirilir. Hazırlıkta okul kaydı, devam durumu ve gerçek giderler birlikte sunulabilir. Çocukla görüşme sorunu ise giderlere katılma yükümlülüğünden farklı bir konudur; tek taraflı ödeme kesintisiyle çözülmez.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Mevcut nafaka kararı ve varsa artış hükmü
- Aylık gider listesi ve dönemlik gider belgeleri
- Gelir ve ödeme gücüne ilişkin kayıtlar
- Nafaka ödemeleri ile güncel öğrenci belgesi
İştirak nafakası herkes için maaşın sabit bir yüzdesi midir?
Hayır. Kanun herkese uygulanacak tek bir yüzde belirlemez. Çocuğun ihtiyaçları ve anne babanın koşulları somut olarak değerlendirilir.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Türk Medeni Kanunu — Adalet Bakanlığı UYAP (yeni sekmede açılır)
TMK m.182, 327–331; giderlere katılma, erginlik ve eğitim istisnası, nafaka miktarı ve değişiklik.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.