Aile konutu, eşlerin ortak yaşamının sürdüğü yer bakımından özel koruma sağlar. Konutun tek eş adına kayıtlı olması veya kira sözleşmesinde yalnızca bir eşin isminin bulunması, diğer eşin barınma düzeninin bütünüyle korunmasız olduğu anlamına gelmez.
Bu yazıda
Koruma hangi işlemlerle ilgilidir?
TMK m.194, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutuyla ilgili kira sözleşmesinin feshedilmesini, konutun devrini ve üzerindeki hakların sınırlandırılmasını kısıtlar. Rıza sağlanamıyorsa veya haklı sebep olmadan verilmezse hâkimin müdahalesi istenebilir. Bu düzenleme her taşınmaza, yalnızca evlilik bulunduğu için otomatik uygulanmaz; konutun aile yaşamındaki işlevi önemlidir.
Birden fazla taşınmaz varsa her birinin kullanımı açıklanmalıdır. Yatırım amaçlı boş bir daire ile ailenin sürekli yaşadığı konut aynı değerlendirmeye tabi olmayabilir. Fiilî kullanım ve mevcut hukuki durum birlikte incelenir.
Şerh mülkiyet devri değildir
Konutun maliki olmayan eş, tapu müdürlüğünden aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir. Şerh, aile konutu niteliğini tapu sicilinde görünür kılar; başvuran eşi kendiliğinden malik veya yarı pay sahibi yapmaz. Konutla ilgili bir satış ya da ipotek işlemi zaten yapılmışsa yalnızca şerh talebinin geçmiş işlemi çözeceği düşünülmemelidir.
Böyle bir durumda işlem tarihi, eş rızası, konutun niteliği ve üçüncü kişinin durumu ayrıca araştırılır. Satışın duyulması veya tebligat gelmesi üzerine mevcut tapu kaydı ve işlem belgeleri gecikmeden incelenmelidir.
Kiracılıkta bildirim ve sorumluluk
Aile konutu eşlerden biri tarafından kiralanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş kiralayana bildirim yaparak sözleşmenin tarafı hâline gelebilir. Kanun bu durumda eşler bakımından müteselsil sorumluluk da öngörür. Dolayısıyla bildirim yalnızca hak kazandıran, hiçbir yükümlülük doğurmayan bir işlem değildir.
Başvuruda evlilik ve yerleşim bilgileriyle konutun hangi taşınmaz olduğunun açıkça gösterilmesi gerekir. Güncel belge talepleri tapu müdürlüğünden teyit edilebilir. Boşanma, ölüm veya fiilî yaşamın değişmesi hâlinde aile konutu koruması ile başka barınma, miras ve mal rejimi hakları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Güncel tapu bilgisi veya kira sözleşmesi
- Evlilik ve yerleşim bilgilerini gösteren kayıtlar
- Varsa satış, ipotek veya fesih belgesi
- Kiralayana yapılmış bildirim ve teslim kanıtı
Aile konutu şerhi konutun yarısını diğer eşe geçirir mi?
Hayır. Şerh mülkiyet payı oluşturmaz. İşlem yetkisiyle ilgili koruma sağlar; mal rejimi tasfiyesi ve tapudaki mülkiyet ayrıca ele alınır.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Türk Medeni Kanunu — Adalet Bakanlığı UYAP (yeni sekmede açılır)
TMK m.194; açık rıza, hâkim müdahalesi, aile konutu şerhi ve kira sözleşmesine katılma.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.