Anlaşmalı boşanma, eşlerin yalnızca ayrılmayı istemesinden ibaret değildir. Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların geleceği hakkında uygulanabilir bir düzenleme kurulması gerekir. Hazırlanan metin, tarafların günlük yaşamında nasıl işleyeceği düşünülerek okunmalıdır; belirsiz ifadeler sonradan yeni uyuşmazlıklar doğurabilir.
Bu yazıda
Önce yasal koşulları kontrol edin
Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi, evliliğin en az bir yıl sürmesini arar. Eşler birlikte başvurabilir veya biri diğerinin davasını kabul edebilir. Hâkim tarafları bizzat dinler; serbest iradelerini ve düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Bu nedenle yalnızca imzalı bir protokol sunmak boşanma kararını garanti etmez. Bir yıl dolmamışsa bu usul kullanılamaz; diğer boşanma sebepleri kendi koşullarıyla ayrıca değerlendirilir.
Mahkeme, tarafların ve çocukların menfaatleri için değişiklik önerebilir. Anlaşmalı boşanma bakımından bu değişikliklerin eşlerce de kabul edilmesi gerekir.
Mali hükümleri somutlaştırın
Nafaka ve tazminat konusunda ödeme olup olmayacağı, varsa tutarı, vadesi ve ödeme biçimi anlaşılır yazılmalıdır. Eşya tesliminde hangi eşyanın, nerede ve ne zaman teslim edileceği belirtilmelidir. Her şeyi kapsadığı düşünülen genel bir feragat cümlesi, mal rejimi veya başka alacaklar bakımından istenmeyen sonuçlar yaratabilir.
Malvarlığına ilişkin düzenlemeler boşanmanın zorunlu sonuçlarıyla aynı şey değildir. Taşınmaz devri, kredi borcu veya şirket payı varsa yalnızca eşler arasındaki sözün ilgili banka ya da üçüncü kişiyi de bağlayacağı varsayılmamalıdır.
Çocuğun yaşamını merkeze alın
Çocuğun bakım düzeni, diğer ebeveynle kişisel ilişkisi ve giderlere katılımı birbirinden ayrılarak ele alınmalıdır. Tatiller, okul dönemleri ve teslim saatleri konusunda gerçekçi düzenleme, uygulama sorunlarını azaltır. Çocuğun yararı, ebeveynlerin birbirine verdiği tavizlerden bağımsızdır.
Duruşmaya hazırlanırken protokolün her maddesinin ne anlama geldiği anlaşılmalıdır. Karar verilmesi ile kararın kesinleşmesi farklı aşamalardır. Kesinleşme durumu görülmeden medeni durumun değiştiği veya bütün işlemlerin tamamlandığı kabul edilmemelidir. İmzalanan metnin son sürümü ile mahkemece onaylanan hüküm karşılaştırılarak saklanmalıdır.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Kimlik ve evlilik tarihini gösteren kayıtlar
- Üzerinde uzlaşılan protokolün son sürümü
- Çocukların okul ve düzenli gider bilgileri
- Ödeme, banka, eşya ve varsa taşınmaz bilgileri
Protokol imzalanınca duruşmaya katılmak gereksiz mi?
Hayır. Anlaşmalı boşanmada hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir. Vekille temsil edilmek bu kişisel dinleme koşulunu ortadan kaldırmaz.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Türk Medeni Kanunu — Adalet Bakanlığı UYAP (yeni sekmede açılır)
TMK m.166/3; anlaşmalı boşanmanın koşulları, tarafların dinlenmesi ve hâkimin düzenlemeyi uygun bulması.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.