Arabuluculuk görüşmesinin verimli olabilmesi için yalnız toplam bir para talebiyle gitmek çoğu zaman yeterli değildir. Hangi çalışma döneminde hangi alacağın doğduğu ve ne kadar ödeme yapıldığı ayrılmalıdır. Bu hazırlık hem çalışanın hem işverenin uyuşmazlığı somut veriler üzerinden değerlendirmesine yardımcı olur.
Bu yazıda
Hangi taleplerde başvuru gerekir?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi, kanuna veya iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacakları, tazminatlar ve işe iade taleplerinde dava öncesi arabuluculuğu öngörür. Ücret, kıdem, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları bu çerçevede gündeme gelebilir. Talebin doğru hukuki sınıflandırması önemlidir.
İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları için maddede açık istisna vardır. Bu nedenle iş mahkemesinde görülen her dosyanın aynı başvuru koşuluna tabi olduğu düşünülmemelidir. Birden çok talebin bulunduğu dosyada her kalem ayrı kontrol edilir.
Başvuru dosyasında talebi görünür kılmak
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yöneltilebilir. İşverenin doğru unvanı, varsa alt işveren ilişkisi ve tarafların iletişim bilgileri belirlenmelidir. Alacakların hangi döneme ait olduğunun açık olması, görüşmenin ilgisiz kişiler veya eksik başlıklar üzerinden yürümesini önler.
Her kalem için dayanak, yaklaşık dönem, mevcut belge ve yapılan ödeme ayrı bir tabloda gösterilebilir. Arabulucu uyuşmazlığa mahkeme gibi hüküm veren kişi değildir; çözüm tarafların anlaşmasına dayanır. Başvurmakla anlaşmayı kabul etmek aynı şey değildir. İşe iade gibi kısa başvuru süreleri bulunan talepler, genel alacak görüşmeleri arasında bekletilmemelidir.
Anlaşma metnini yalnız tutardan ibaret görmemek
Anlaşma sağlanırsa ödeme tarihi, taksitler, banka hesabı, tutarın net veya brüt niteliği ve hangi alacakların kapsandığı açıkça yazılmalıdır. Bir taksidin ödenmemesi halinde ne olacağı ile masraf düzeni de belirsiz bırakılmamalıdır. Anlaşılan konular hakkında yeniden dava açılamaması, metnin kapsamını özellikle önemli hale getirir.
Anlaşma olmazsa son tutanak alınır ve dava koşullarıyla süreler tekrar değerlendirilir. Arabuluculuk boyunca zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işlememesine ilişkin hükümler vardır; buna rağmen başlangıç ve bitiş tarihleri kayda alınmalıdır. Arabuluculukta hazırlanan teklif ile daha önce mevcut olan bordro gibi delillerin hukuki niteliği de birbirinden farklıdır.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- İşveren unvanı ve taraf iletişim bilgileri
- Alacak türü ve çalışma dönemini gösteren çizelge
- Bordrolar, sözleşme ve fesih evrakı
- Yapılmış ödemeler ve önceki başvuru belgeleri
Arabuluculuğa başvurunca sunulan teklifi kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Dava öncesi başvuru zorunluluğu, anlaşma zorunluluğu anlamına gelmez. Anlaşma iradesi taraflara aittir; ancak imzalanan metnin kapsamı önemli hukuki sonuçlar doğurur.
Kaynaklar ve dayanaklar
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (yeni sekmede açılır)
m.3: Kapsam, iş kazası istisnası, yetki, süreler ve son tutanak.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (yeni sekmede açılır)
m.3–5 ve 18: İradilik, gizlilik, deliller ve anlaşmanın etkisi.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.