İş Hukuku

Kıdem tazminatı: Çalışma süresi kadar ayrılış nedeni de önemlidir

Kıdem tazminatında bir yıllık süre, ayrılış nedeni, ücretin kapsamı ve ilk görüşmede incelenecek belgeler hakkında temel bilgiler.

Kıdem tazminatı, işten ayrılan herkese aynı koşullarla ödenen bir tutar değildir. Önce çalışma ilişkisinin hangi kanuna tabi olduğu, aynı işverene bağlı hizmet süresi ve sözleşmenin nasıl sona erdiği incelenir. Bankaya yatan son maaşın yıllarla çarpılması, tek başına güvenilir bir hesap vermez.

Bu yazıda

Bir yıllık çalışma tek başına yeterli mi?

1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesi kapsamında, aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma temel koşullardan biridir. Bunun yanında sona erme nedeninin de kanunda sayılan durumlardan olması gerekir. İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki fesihleri ile işçinin kanuna uygun haklı feshi farklı olgular üzerinden değerlendirilir.

Emeklilik, belirli koşullarla yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması, askerlik ve kadın işçinin evlendikten sonra bir yıl içinde ayrılması gibi özel nedenler ayrıca düzenlenmiştir. Her istifa metni aynı hukuki sonucu doğurmaz; dilekçenin başlığı kadar gerçekte yaşanan olay ve tarihleri önemlidir.

Hesapta hangi veriler kullanılır?

Genel hesap, her tam hizmet yılı için otuz günlük ücret üzerinden yapılır; artan süre de oranlanır. Düzenli sağlanan ve para ile ölçülebilen bazı menfaatler hesaba girebilir. Buna karşılık her ödeme otomatik olarak kıdeme esas ücrete eklenmez. Değişken primler, yol ve yemek uygulaması kendi özellikleriyle ele alınmalıdır.

Tavan, fesih tarihindeki düzenlemeye göre belirlenir. Bu nedenle internetteki güncel bir tavanı yıllar önce bitmiş çalışma ilişkisine uygulamak hatalı olabilir. İşveren değişikliği, işyeri devri, kesintili çalışma ve alt işveren ilişkileri hizmet süresinin değerlendirilmesini de etkileyebilir.

Uyuşmazlığı belgeyle hazırlamak

İlk aşamada işe giriş ve çıkış tarihlerini, fesih bildirimini ve ücret kayıtlarını tek çizelgede toplamak yararlıdır. SGK çıkış kodu önemli bir veri olsa da uyuşmazlığın tümünü tek başına çözmez. Çalışanın anlatımı ile işverenin gerekçesi arasındaki farkın hangi belge veya olayla açıklanabildiği belirlenmelidir.

Kıdem alacağı için dava açılmadan önce kural olarak arabuluculuk başvurusu gerekir. Zamanaşımı, alacağın doğduğu tarih ve geçiş hükümleriyle birlikte kontrol edilmelidir. Bir ödeme veya ibraname sunulduğunda, tutarların hangi alacakları kapsadığı anlaşılmadan imzalanması ileride tartışma yaratabilir.

GÖRÜŞMEYE HAZIRLIK

Hangi belgeler yararlı olabilir?

  • İş sözleşmesi ve varsa ekleri
  • SGK hizmet dökümü, giriş ve çıkış kayıtları
  • Son dönem bordroları ve banka hareketleri
  • Fesih bildirimi, istifa veya haklı fesih yazısı
SIK KARIŞTIRILAN NOKTA

Bir yıl çalıştım; her türlü istifada kıdem alırım mı?

Hayır. Bir yıllık hizmet şartı ile kıdeme hak kazandıran sona erme nedeni birlikte değerlendirilir. Olağan istifa, kanundaki özel ayrılma nedenleri ve haklı fesih aynı şey değildir.

Kaynaklar ve dayanaklar

Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.