Bir ürünün beklenen özelliği taşımaması, yalnızca teknik arıza olarak görülmemelidir. Ürünün ilan edilen nitelikleri, örneğe uygunluğu, teslim ve montaj koşulları da sözleşmeye uygunluk bakımından önem taşır. Ayıplı mal incelemesinde ilk adım, ürünün ne vaat edilerek satıldığı ile fiilen ne teslim edildiğini karşılaştırmaktır.
Bu yazıda
Ayıbı ve kullanım koşullarını belgeleyin
Fatura veya sipariş kaydı, ürünün model ve seri bilgisi, satış ilanı ve teslim belgesi birlikte saklanmalıdır. Sorunun ne zaman ortaya çıktığı ve kullanım sırasında nasıl gözlendiği not edilmelidir. Servise teslimde şikâyetin tutanağa doğru yazılması, sonraki değerlendirmede aynı arızanın izlenmesini kolaylaştırır. Güvenlik riski bulunan ürünü sırf sorunu tekrar göstermek için kullanmaya devam etmek uygun değildir.
6502 sayılı Kanun, teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıplar için teslim anında mevcut olma karinesi öngörür; malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmayan hâller ayrıdır. Bu süre bütün hakların altı ay sonunda bittiği anlamına gelmez. İspat kuralı ile zamanaşımı birbirinden farklıdır.
Talebinizi açıkça seçin
Kanunun 11. maddesinde sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız misliyle değişim seçenekleri düzenlenir. Onarım ve değişim taleplerinde imkânsızlık veya orantısız güçlük gibi koşullar ayrıca değerlendirilir. Her durumda yalnızca tamir kabul edilmesi gerektiğini söyleyen genel bir yaklaşım kanundaki seçenekleri tam yansıtmaz.
Satıcıya yapılan bildirimde hangi hakkın kullanıldığı anlaşılır biçimde belirtilmelidir. Ürünün servise incelenmek için bırakılması ile belirli bir onarım talebinin kabul edilmesi aynı şey olmayabilir; teslim formunun içeriği önemlidir. Masraf, süre ve muhatap bakımından üretici veya ithalatçının sorumluluğu da seçilen hakka göre incelenir.
Süreyi ürünün türüne göre değerlendirin
Ayıplı mal sorumluluğunda genel zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda farklı süre vardır. İkinci el satışlara, daha uzun sözleşme sürelerine ve ağır kusur veya hileyle gizlenen ayıba ilişkin özel hükümler bulunur. Garanti belgesinin sona ermesi, bütün hukuki değerlendirmeyi tek başına sonuçlandırmaz. Çözüm sağlanamazsa uyuşmazlığın değeri ve niteliğine uygun başvuru yolu seçilmelidir.
Ürün kargoyla gönderilecekse seri numarasını ve teslim anındaki durumunu belgelemek, taşıma sırasında meydana geldiği ileri sürülen hasarları ayırmaya yardımcı olur. Teslim fişinde yalnızca ürün adı yerine verilen aksesuarların ve görülen sorunun da yazılması istenebilir.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Fatura, sipariş ve teslim kayıtları
- Satış ilanındaki özelliklerin tarihli örneği
- Servis fişleri ve arızayı gösteren kayıtlar
- Seçilen hakkı açıklayan bildirim ve yanıt
Ürün arızalıysa önce mutlaka üç kez tamire gitmeli mi?
Bütün ürünler ve bütün talepler için böyle bir genel zorunluluk yoktur. Seçimlik haklar, talebin niteliği ve uygulanabilen özel düzenlemeler birlikte incelenir.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Ticaret Bakanlığı: Ayıplı Mal ve Hizmetler (yeni sekmede açılır)
6502 sayılı Kanunun 8–12. maddeleri çerçevesinde ayıp, ispat, seçimlik haklar ve zamanaşımı.
- 6502 Sayılı Kanun ve Uygulama Mevzuatı (yeni sekmede açılır)
Maddeler 10–12: teslim karinesi, hakların koşulları ve ayıplı mal sorumluluğu.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.