Tüketici Hukuku

İnternetten alışverişte cayma hakkı ve iade bildirimi

Mesafeli alışverişte on dört günlük cayma süresi, bildirimin ispatı, iade süreci ve hakkın uygulanmadığı ürün veya hizmetler için rehber.

İnternetten alınan üründen vazgeçmek ile ürünün ayıplı olduğunu ileri sürmek farklı hukuki yollardır. Cayma hakkı belirli koşullarda gerekçe göstermeden sözleşmeden çıkmaya imkân verir. Ancak her çevrim içi ödeme aynı kapsama girmez; işlemin tarafları, kuruluş şekli ve konusu birlikte değerlendirilir.

Bu yazıda

Sürenin başlangıcını doğru belirleyin

Mesafeli sözleşmelerde genel cayma süresi on dört gündür. Mal tesliminde kural olarak tüketicinin veya belirlediği üçüncü kişinin teslim aldığı gün, hizmet sözleşmesinde ise sözleşmenin kurulduğu gün esas alınır. Bir siparişin parça parça teslimi gibi durumlar için özel başlangıç kuralları vardır. Sipariş tarihi ile teslim tarihinin aynı olduğu varsayılmamalıdır.

Cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirme yapılmaması sürenin değerlendirilmesini değiştirebilir. Ön bilgilendirme formunu yalnızca ekranda görmek yerine indirilebilir bir kopyasını saklamak yararlıdır. Mağazadan yüz yüze alınan ayıpsız ürünler için mesafeli satıştaki cayma kuralının kendiliğinden uygulanmadığı da unutulmamalıdır.

İade paketinden önce bildirimi ispatlayın

Cayma iradesinin süresi içinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcı ya da sağlayıcıya yöneltilmesi gerekir. Platformun iade ekranı kullanılıyorsa başvuru numarası, tarih ve yanıt saklanmalıdır. Yalnızca ürünü kargoya bırakmak, bildirimin içeriği ve zamanı konusunda tartışma yaratabilir. Satıcının anlaşmalı taşıyıcısı ve güncel iade talimatı da kontrol edilmelidir.

Kargo ücretine ilişkin sonuçlar, güncel düzenleme ve ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcı koşullarıyla birlikte incelenir. Teslimat masrafı, geri gönderme masrafı ve ürünün kullanımından kaynaklandığı iddia edilen zarar birbirinden farklı kalemlerdir. İade bedelini hesaplarken bu ayrım korunmalıdır; her kesintinin hukuka uygun olduğu varsayılmamalıdır.

İstisnaları ürünün niteliğine göre okuyun

Kişiye özel üretilen mallar, çabuk bozulabilen ürünler ve koruyucu unsurları açılan, sağlık veya hijyen yönünden iadesi uygun olmayan mallar gibi istisnalar bulunur. Dijital içerik ve ifasına başlanmış hizmetlerde onay ve bilgilendirme koşulları ayrıca önemlidir. Bir ürünün yalnızca kutusunun açılmış olması tüm kategorilerde otomatik hak kaybı oluşturmaz. İstisna bulunsa dahi ayıplı ifaya ilişkin haklar ayrıca değerlendirilebilir.

İade sırasında ürüne ait aksesuarların ve gönderilen parçaların listelenmesi, eksik teslim tartışmasını azaltır. Ödeme başka bir kartla veya taksitli yapılmışsa, satıcının iadeyi gerçekleştirmesiyle bankanın hareketi hesaba yansıtması arasındaki fark ayrıca takip edilmelidir; iki kaydın tarihleri saklanmalıdır.

GÖRÜŞMEYE HAZIRLIK

Hangi belgeler yararlı olabilir?

  • Sipariş ve teslim tarihi kayıtları
  • Ön bilgilendirme formu ve sözleşme
  • Cayma bildirimi ile başvuru numarası
  • Kargo teslim fişi ve iade ödeme hareketleri
SIK KARIŞTIRILAN NOKTA

Cayma hakkı yoksa bozuk ürünü de kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Gerekçesiz cayma hakkı ile ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar farklıdır. Cayma istisnası bulunması, ayıplı teslimin bütün sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Kaynaklar ve dayanaklar

Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.