Kefil olmak, yalnız borçluyu tanıdığını doğrulamak değildir. Asıl borç ödenmediğinde kişinin kendi malvarlığını etkileyebilen bir güvence yükümlülüğü üstlenmesidir. Bu nedenle kanun kefalet için özel şekil şartları koyar. Belgenin adı veya son sayfadaki imza, bütün incelemenin yerine geçmez.
Bu yazıda
Hangi bilgiler kefilin el yazısıyla yer alır?
Türk Borçlar Kanunu’nun 583. maddesi, kefaletin yazılı yapılmasını ve sorumluluğun azami miktarı ile tarihin belirtilmesini öngörür. Kefilin azami miktarı ve kefalet tarihini kendi el yazısıyla yazması gerekir. Müteselsil kefalet üstleniliyorsa bu sıfat veya aynı anlamı taşıyan ifade de kefilin el yazısıyla yer almalıdır.
Matbu metnin altına yalnız imza atılması ile kanunun aradığı kişisel el yazısı şartları aynı şey değildir. Sonradan sorumluluğu artıran değişikliklerde de şekil kuralları önem taşır. Kefaletin asıl borçla ilişkisi, kapsadığı dönem ve sınırı belirlenmelidir; belgedeki kredi veya kira tutarı ile kefilin azami sorumluluğu her zaman aynı kavram değildir.
Eş rızası ve kanuni istisnalar
Evli kişinin kefaletinde kural olarak eşin yazılı rızası gerekir; rıza sözleşmeden önce veya en geç kurulması sırasında verilmelidir. Mahkemece ayrılık kararı veya yasal ayrı yaşama hakkı gibi durumlar ayrıca düzenlenmiştir. Bazı ticari ve mesleki kefaletler ile kanunda sayılan kredi işlemlerinde de istisnalar bulunur.
Örneğin belirli koşullarla ticari işletme sahibi, şirket ortağı veya yöneticisinin işletme ya da şirketle ilgili kefaleti farklı değerlendirilebilir. Bunun için yalnız 'ticari iş' yazılması yeterli değildir; kişinin sıfatı ve kefaletin bağlantısı belgelenmelidir. Eş rızası istisnası bulunması, diğer kefalet şekil şartlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Adi ve müteselsil kefaletin sonucu
Adi kefalet ile müteselsil kefalet, alacaklının önce kime ve hangi koşulla başvurabileceği bakımından farklıdır. Müteselsil kefalette de kanuni şartlar ve varsa rehin güvenceleri önem taşır. 'Bana sıra gelmez' düşüncesiyle belge imzalamak yerine asıl borç, ödeme planı ve mevcut güvenceler birlikte değerlendirilmelidir.
Gerçek kişinin kefaletinde süreye ilişkin özel kurallar da bulunur; başlangıç tarihi bu yüzden yalnız biçimsel ayrıntı değildir. Kefaletin uzatılması, borcun yenilenmesi veya yeni protokol düzenlenmesi ayrı incelenir. Önceki metin, değişiklikler ve yapılan ödemeler saklanarak, güncel sorumluluğun hangi işlemden kaynaklandığı belirlenebilir. Bu inceleme belge görülmeden kesinleştirilemez.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Asıl borç sözleşmesi ve kefalet belgesinin tamamı
- El yazılı tutar, tarih ve sıfat bölümleri
- Varsa eş rızası veya istisnayı gösteren resmî belgeler
- Ödeme planı, ihtarlar ve sonradan yapılan protokoller
Kefalet şirket borcu içinse eş rızası hiçbir zaman gerekmez mi?
Hayır. İstisna, kanunda belirtilen kişi ve işlem koşullarına bağlıdır. Borcun şirketle ilgili olması tek başına yeterli kabul edilmemeli; kefilin sıfatı ve işlemin bağlantısı da incelenmelidir.
Kaynaklar ve dayanaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – UYAP (yeni sekmede açılır)
m.581–586, 589 ve 598: Kefalet, şekil, eş rızası, türler, azami sorumluluk ve süre.
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü – Tapu Sicili Uygulamaları (yeni sekmede açılır)
6455 sayılı Kanun m.77 ile TBK 584’e eklenen ticari/mesleki kefalet ve kredi istisnalarının resmî açıklaması.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.