İfade için çağrılmak, kişinin suçlu kabul edildiği anlamına gelmez. Bununla birlikte soruşturmanın ilk aşamasında verilen bir beyan sonraki değerlendirmelerde önem taşıyabilir. İlk yapılacak ayrım, kişinin şüpheli, mağdur, müşteki veya tanık olarak mı dinleneceğidir; her sıfatın hak ve yükümlülükleri aynı değildir.
Bu yazıda
Hangi sıfatla ve hangi olay için çağrıldığınızı öğrenin
Çağrının geldiği birim, dosya bilgisi ve bildirilen tarih not edilmelidir. Kimliği belirsiz bir arayana kişisel bilgi vermek yerine kurumun resmî iletişim kanalı üzerinden doğrulama yapılabilir. Şüpheliye yüklenen suçun anlatılması CMK 147'de düzenlenen ifade usulünün parçasıdır. Olayın kapsamı anlaşılmadan tahminlere dayanarak açıklama yapmak sağlıklı değildir.
Şüphelinin isnat hakkında açıklama yapmama hakkı vardır. Kimlik bilgilerinin doğru verilmesi yükümlülüğü ile olay hakkında susma hakkı farklı konulardır. Bir sorunun anlamı anlaşılmıyorsa açıklanması istenebilir; hatırlanmayan bir ayrıntıyı kesin bir anı gibi sunmak yerine hatırlama sınırı belirtilmelidir.
Müdafi ile görüşme ne sağlar?
CMK 149, şüpheli ve sanığın soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanmasını düzenler. Müdafi, kişiye isnadı ve usulü açıklayabilir, hukuki yardım sunabilir ve ifade sırasında yanında bulunabilir. Müdafi seçebilecek durumda olmadığını bildiren kişi için istemi üzerine görevlendirme yapılması CMK 150'de yer alır.
Çocuklar ve kanunda belirtilen diğer durumlarda istem aranmadan müdafi görevlendirilir; suçun ceza sınırı da zorunlu müdafilik bakımından etkili olabilir. Bu nedenle herkesin aynı koşullara tabi olduğu düşünülmemelidir. Görüşme sırasında olayın lehe ve aleyhe ayrıntılarının birlikte anlatılması, hukuki değerlendirmenin eksik kalmasını önler.
Tutanak anlatılanı doğru yansıtmalı
İfade tamamlandığında metni okumak, tarihlerin, isimlerin ve cümlelerin doğru geçirildiğini kontrol etmek önemlidir. Söylenmeyen bir kabul veya farklı anlam taşıyan bir ifade varsa düzeltilmesi istenmelidir. Lehe delillerin toplanmasına ilişkin taleplerin de kayda geçmesi gerekir. İmza, okunmamış bir metnin formalitesi gibi görülmemelidir; tutanağın içeriği ile gerçek beyan arasındaki uyum denetlenmelidir.
Hazırlık notu, ezberlenmiş bir ifade üretmek için kullanılmamalıdır. Amaç tarihleri ve mevcut belgeleri hatırlamaktır. Daha önce verilen ifadeyle farklılık varsa bunun nedeni gizlenmeden açıklanmalı, sonradan hatırlanan veya yeni öğrenilen bilgi önceki kişisel gözlemden ayrılmalıdır. Bu ayrım tutanağın doğruluğuna da yardımcı olur.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Çağrı veya davetiye ve ilgili dosya bilgileri
- Kimlik belgesi ve mevcut önceki tutanaklar
- Olay tarihlerini gösteren kişisel hazırlık notu
- Lehe delillerin bulunduğu yer ve kişiler
Avukat istemek suçun kabulü olarak değerlendirilir mi?
Hayır. Müdafi yardımından yararlanmak kanuni bir savunma hakkıdır. Suçun kabulüyle eş anlamlı değildir; ifadenin usule uygun alınmasına katkı sağlar.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Ceza Muhakemesi Kanunu (yeni sekmede açılır)
Maddeler 147–150: ifade usulü, yasak yöntemler, müdafi seçimi ve görevlendirilmesi.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.