Her ceza soruşturması mağdurun şikâyetine bağlı değildir. Bazı suçlar yetkili makam tarafından kendiliğinden araştırılırken bazıları bakımından süresinde yapılmış şikâyet aranır. Bu ayrım, hem başvuru takvimini hem de sonradan şikâyetten vazgeçildiğinde dosyanın nasıl ilerleyeceğini doğrudan etkiler.
Bu yazıda
Altı aylık süre hangi noktadan başlar?
TCK 73, şikâyete bağlı suçlar için genel olarak altı aylık bir süre öngörür. Zamanaşımı süresi aşılmamak koşuluyla başlangıç, şikâyet hakkı sahibinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği gündür. Olay tarihi ile öğrenme tarihi farklıysa bu farkın dayanakları dosyada açıklanmalıdır. İnternette bir içeriğin sonradan görülmesi, bütün süreleri kendiliğinden yeniden başlatan genel bir kural değildir.
Şikâyete bağlı hakaret suçu bakımından ayrıca fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıllık üst sınır bulunur. Bu özel sınır, bütün suçlara uygulanan yeni bir genel şikâyet süresi değildir. Somut eylemin hangi suç tipine ve hangi tarihli hükümlere tabi olduğu birlikte değerlendirilmelidir. Bu sınır, 14 Kasım 2024 itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarda uygulanmaz; bu nedenle dosyanın başlangıcı da incelenmelidir.
Vazgeçme her dosyayı sona erdirmez
Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme, kanundaki koşullara göre kamu davasının düşmesine yol açabilir. Ancak resen takip edilen suçlarda kişinin artık şikâyetçi olmadığını söylemesi soruşturmayı kendiliğinden bitirmez. Bir olayda birden fazla suç iddiası bulunuyorsa her iddia yönünden sonuç ayrı olabilir.
TCK 73 uyarınca kanunda aksi yazmadıkça vazgeçme, kabul etmeyen sanığı etkilemez. İştirak hâlinde suç işlendiğinde sanıklardan biri yönünden vazgeçmenin diğerlerine etkisi de vardır. Kesinleşmiş hükümden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. Bu nedenle zamanlama ve beyanın kapsamı birlikte önem taşır.
Şahsi haklara ilişkin ifadeyi ayrıca değerlendirin
Şikâyetten vazgeçmek ile tazminat veya alacak hakkından vazgeçmek aynı işlem değildir. Ancak vazgeçme sırasında şahsi haklardan da vazgeçildiği ayrıca açıklanır ve kamu davası bu nedenle düşerse hukuk mahkemesinde dava açılması yönünden sonuç doğabilir. Hazır bir metindeki geniş ibareler okunmadan imzalanmamalı; anlaşmanın hangi olay ve talepleri kapsadığı açıkça anlaşılmalıdır.
Birden fazla mağdur bulunması hâlinde her kişinin şikâyet hakkı ve öğrenme zamanı ayrı önem taşıyabilir. Başkasının başvuru yaptığına güvenerek kendi süresini izlememek doğru değildir. Bir yakının yürüttüğü görüşmenin, hak sahibinin gerekli beyanını kendiliğinden yerine getirdiği de varsayılmamalıdır.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Olay, fiili öğrenme ve faili öğrenme tarihleri
- Öğrenme tarihini gösteren mesaj veya bildirimler
- Şikâyet dilekçesi ve mevcut dosya belgeleri
- Vazgeçme veya anlaşma metninin eksiksiz örneği
Şikâyetimi geri alınca bütün haklarım ve dosya otomatik kapanır mı?
Hayır. Suçun şikâyete bağlılığı, dosyanın aşaması, kabul şartı ve beyanın kapsamı incelenir. Ceza dosyasının sonucu ile özel hukuk talepleri ayrı değerlendirilir.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Türk Ceza Kanunu (yeni sekmede açılır)
Madde 73: altı aylık süre, hakaret suçundaki iki yıllık üst sınır, vazgeçmenin kapsamı ve şahsi haklar.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (yeni sekmede açılır)
Geçici madde 7/1: hakaret suçunda şikâyet süresine ilişkin geçiş istisnası.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.