Birden fazla mirasçı bulunduğunda, ölüm ile paylaşma arasındaki dönemde miras ortaklığı oluşur. Bu dönemin kısa süreceği varsayılamaz; kiradaki taşınmazlar, işletmeler ve devam eden sözleşmeler yönetim ihtiyacı doğurabilir. Kimin hangi yetkiyle hareket ettiğinin belirlenmesi, aile içi belirsizliği azaltır.
Bu yazıda
Miras payı ve mal üzerindeki yetkiyi ayırın
TMK m.640'a göre mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kanun veya sözleşmeden doğan temsil ya da yönetim yetkileri saklı kalmak üzere haklar üzerinde birlikte tasarruf eder. Bir mirasçının veraset ilamındaki oranı, belirli bir tereke malındaki bölümünü tek başına satabileceği anlamına gelmez.
Bu nedenle kira yenileme, tahsilat, taşınmaz satışı veya işletmeye ilişkin işlem öncesinde gerekli yetki açıklığa kavuşturulmalıdır. Miras payının devrine ilişkin özel hükümlerle belirli bir tereke malının devri de birbirinden farklıdır; aynı işlem adı altında değerlendirilmemelidir.
Koruma ile olağan yönetim aynı değildir
Mirasçılardan her biri tereke haklarının korunmasını isteyebilir ve koruma bütün mirasçılara yarar sağlar. Bununla birlikte koruma ihtiyacı, malları kişisel amaçla kullanmak veya kalıcı tasarruflarda bulunmak için sınırsız yetki oluşturmaz. Acil onarım ya da süre kaybını önleme gibi işlemlerin gereği ve gideri kayıt altına alınmalıdır.
Özellikle mirasın reddi henüz değerlendirme aşamasındaysa yapılan işlemin ret hakkına etkisi ayrıca incelenmelidir. Yönetim adına yapılan her davranışın etkisiz olduğu düşünülmemelidir. Hesaplardan para çekilmesi veya malın devredilmesi öncesinde işlem amacı netleştirilmelidir.
Temsil ve hesap düzeni kurun
Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar miras ortaklığına temsilci atayabilir. Temsilcinin görevi ile bir mirasçının kişisel vekâleti aynı şey değildir. Görevlendirme kararının kapsamı, hangi işlemlerin yapılabileceğini belirlemek için okunmalıdır.
Ortak gelirlerin ve giderlerin ayrı kaydı tutulabilir; tahsilat makbuzları, banka hareketleri ve gider belgeleri düzenli paylaşılabilir. Bu yaklaşım, ileride kimin hangi miktarı aldığı veya ödediği tartışmasını azaltır. Paylaşma hedefleniyorsa yönetim düzeniyle birlikte mal envanteri de güncel tutulmalıdır. Ortaklık sürerken bilgi eksikliği biriktirmek, sonraki paylaşmayı zorlaştırabilir; kişisel harcamalar ile tereke giderlerinin karışmaması gerekir.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Mirasçılık belgesi ve tereke envanteri
- Mevcut vekâlet veya temsilci kararı
- Kira, tahsilat ve ortak gider kayıtları
- Süresi yaklaşan sözleşme ve tebligatlar
En büyük mirasçı diğerleri adına kendiliğinden yetkili olur mu?
Hayır. Yaş veya aile içindeki konum tek başına temsil yetkisi vermez. Kanuni yetki, geçerli temsil düzenlemesi veya mahkeme kararı araştırılmalıdır.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Türk Medeni Kanunu — Adalet Bakanlığı UYAP (yeni sekmede açılır)
TMK m.610, 640, 649 ve 677; ret hakkına etki, ortaklığın yönetimi, koruma, bilgi verme ve miras payı devri.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.