Arabuluculuk görüşmesinde çözüm bulunması, anlaşma metninin yalnızca bir görüşme özeti olduğu anlamına gelmez. İmzalanan belge tarafların haklarını ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyebilir. Metnin hangi uyuşmazlığı sona erdirdiği ve hangi konuları açık bıraktığı, rakamlar kadar dikkatle okunmalıdır.
Bu yazıda
Anlaşılan konuları sınırlarıyla yazın
6325 sayılı Kanun, anlaşmanın kapsamının taraflarca belirleneceğini düzenler. Birden fazla alacak veya dönem varsa hangileri üzerinde anlaşmaya varıldığı ayrı ayrı gösterilmelidir. Genel bir bütün haklar ifadesi, tarafın düşündüğünden daha geniş sonuç doğurabilecek tartışmalara yol açabilir. Anlaşılmayan konuların metinden anlaşılması da önemlidir.
Arabuluculuk sonunda üzerinde anlaşılan hususlarda dava açılamayacağı kanunda belirtilir. Bu nedenle belge, daha sonra yeniden pazarlık yapılabilecek geçici bir not gibi imzalanmamalıdır. İrade bozukluğu, geçerlilik veya kapsam tartışmaları kendi hukuki koşullarına bağlıdır; bunların her anlaşmadan kolayca dönme imkânı sağladığı düşünülemez.
İfanın nasıl yapılacağını belirsiz bırakmayın
Ödeme varsa tutar, para birimi, vade, hesap ve taksit planı açık olmalıdır. Teslim veya bir işin yapılması kararlaştırılıyorsa konu, yer, süre ve teslimin nasıl belgeleneceği yazılmalıdır. Yükümlülüğün başka bir işleme bağlı olup olmadığı ile yerine getirilmemesinin sonuçları da anlaşılır olmalıdır. Sadece makul sürede ödeme gibi bir ifade yeni bir uyuşmazlık çıkarabilir.
Brüt ve net tutar ayrımı, kesintiler, masraflar ve arabuluculuk ücreti gibi kalemler ilgili uyuşmazlık bakımından ayrıca kontrol edilmelidir. Taraf adına imza atan kişinin yetkisi, şirketlerde temsil bilgisi ve vekâletin kapsamı gözden geçirilmelidir. İmza bölümündeki eksikliği sonradan tamamlamanın her durumda kolay olduğu varsayılmamalıdır.
Geçerlilik ile icra edilebilirliği ayırın
Bir anlaşmanın ilam niteliğinde belge sayılması için imza düzeni ve kanundaki koşullar önemlidir. Bazı hâllerde icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir; bazı imza birleşimlerinde kanun şerh aranmadan bu niteliği tanır. Taşınmazla ilgili özel düzenlemeler gibi zorunlu şerh hâlleri ayrıca incelenmelidir. Son tutanak, anlaşma belgesi ve ödeme kayıtları birlikte saklanmalı; ifa edilmezse uygun takip yolu değerlendirilmelidir.
Tarafın anlamadığı bir kavram bulunuyorsa görüşme sırasında açıklanması istenmelidir. Anlaşmayı hemen imzalama baskısı altında, hesap cetvelini görmeden karar verilmemelidir. Metnin son sürümüyle daha önce konuşulan taslak arasındaki farklar ve eklerin anlaşmaya dahil olup olmadığı karşılaştırılmalıdır.
Hangi belgeler yararlı olabilir?
- Anlaşma belgesi ile son tutanağın tam örneği
- Alacak veya yükümlülüklerin ayrı dökümü
- Vade, ödeme hesabı ve teslim yöntemi
- İmza yetkisi belgeleri ve ifa kayıtları
Ödeme yapılmazsa aynı konuda hemen yeniden dava açılabilir mi?
Her durumda değil. Anlaşılan hususlar için dava yasağı ve belgenin icra edilebilirliği değerlendirilir. İfanın sağlanması için uygun yol, anlaşmanın içeriğine göre belirlenir.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (yeni sekmede açılır)
Madde 18: anlaşmanın kapsamı, imzalar, icra edilebilirlik şerhi ve anlaşılan hususlarda dava yasağı; özel şerh hükümleri.
Son güncelleme: 7 Ekim 2026. Mevzuat ve uygulama değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir.